Το orographic lifting είναι το φαινόμενο κατά το οποίο υγρές αέριες μάζες αναγκάζονται να ανυψωθούν όταν συναντούν ορεινά εμπόδια, όπως η Πίνδος. Οι νότιοι–νοτιοδυτικοί άνεμοι μεταφέρουν θερμό και ιδιαίτερα υγρό αέρα από το Ιόνιο προς τη δυτική Ελλάδα. Καθώς ο αέρας ανεβαίνει τις πλαγιές της Πίνδου, ψύχεται και η υγρασία του συμπυκνώνεται, δημιουργώντας πυκνά νέφη και προκαλώντας πολύ έντονη και παρατεταμένη βροχόπτωση στα προσήνεμα (Ήπειρος, δυτική Θεσσαλία, δυτική Στερεά, δυτική Μακεδονία).

Έτσι λοιπόν, εξαιτίας του μόνιμου βαρομετρικού χαμηλού πάνω από την Ιταλία αυτές τις μέρες, το φαινόμενο αυτο ενισχύθηκε στη Δυτική-ΒΔ χωρα, διατηρώντας συνεχή τροφοδοσία υγρασίας και οδηγώντας σε επίμονες καταιγίδες που «αναγεννιούνται» πάνω στις ίδιες περιοχές (back-building), σχηματίζοντας διαδοχικές ζώνες βροχής (“rain trains”). Αντίθετα, στην υπήνεμη πλευρά της Πίνδου δημιουργείται «σκιά βροχής» με ξηρότερο και θερμότερο αέρα.

Αποτέλεσμα αυτού του μηχανισμού ήταν τα εντυπωσιακά ύψη βροχής των τελευταίων ημερών, με τα Ιωάννινα να φτάνουν τα 185 mm και την Άρτα τα 280 mm.