Οι μηχανισμοί της ατμόσφαιρας που καθορίζουν την τύχη του χειμώνα στην λεκάνη της Μεσογείου

Τα τελευταία χρόνια, έχει γίνει σαφές σε πολλούς λάτρεις του χειμώνα το πόσο δύσκολο είναι να φτάσουν οι χιονοπτώσεις, ειδικά στις πεδινές περιοχές των χωρών που βρίσκονται στην Κεντρική και την Ανατολική Μεσόγειο. Κι όμως πίσω από αυτή την διαδικασία κρύβονται συγκεκριμένοι ατμοσφαιρικοί μηχανισμοί, οι οποίοι και παίζουν καθοριστικό ρόλο ώστε να επικρατήσουν χειμερινές συνθήκες. 

Ένας από τους πλέον βασικούς παράγοντες που απομακρύνουν την είσοδο των ψυχρών αέριων μαζών στα νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη της Ευρώπης είναι η ζωνική κυκλοφορία που προέρχεται από τον Ατλαντικό Ωκεανό, περιορίζοντας οποιαδήποτε πιθανότητα οι χιονοπτώσεις να καταλήξουν στις χώρες της Μεσογείου. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα μοτίβο καιρού που προκαλεί μία πιο ομαλή ροή στην διάταξη της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, με αποτέλεσμα να σημειώνονται μεν αρκετές βροχοπτώσεις κατά την χειμερινή περίοδο αλλά με τις χιονοπτώσεις, ωστόσο, να περιορίζονται μόνο στα μεγαλύτερα υψόμετρα των χωρών της Μεσογείου.

Τι σημαίνει όμως πραγματικά η ζωνική κυκλοφορία;

Από μετεωρολογικής απόψεως, η ζωνική κυκλοφορία διατηρεί ενισχυμένη την πολική δίνη πάνω από την Αρκτική. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, οι ψυχρότερες αέριες μάζες να παραμένουν πάνω από την Ρωσία και την Ανατολική Ευρώπη, προκαλώντας κατά συνέπεια πιο ήπιες θερμοκρασίες στην λεκάνη της Μεσογείου. Ακόμα λοιπόν και όταν εμφανίζονται ισχυρά κύματα ψύχους, ο υποτροπικός αεροχείμαρρος δεν αφήνει κανένα περιθώριο ώστε οι χιονοπτώσεις να καταλήξουν σε μηδενικά υψόμετρα, με αποτέλεσμα να εντοπίζονται μόνο στους ορεινούς όγκους της Ιταλίας και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Για να βιώσει λοιπόν η Κεντρική και η Ανατολική Μεσόγειος πραγματικές συνθήκες χειμώνα, η ζωνική κυκλοφορία θα πρέπει ουσιαστικά να αποδυναμωθεί και να δώσει την θέση της στην μεσημβρινή κυκλοφορία η οποία και συμβάλλει στον σχηματισμό ενός ισχυρού συστήματος υψηλών πιέσεων μεταξύ του Βορείου Ατλαντικού Ωκεανού και της Σκανδιναβίας, που ευνοεί στην ώθηση των ψυχρότερων αέριων μαζών πολικής προελεύσεως προς τα νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη της Ευρώπης. Αυτό όμως για να επιτευχθεί θα πρέπει να έχουμε παράλληλα και τα εξής :

• Άνοδο της κορυφογραμμής του Αντικυκλώνα των Αζορών προς την Γροιλανδία ή την Σκανδιναβία, με την Βορειοατλαντική Ταλάντωση (NAO) και την Αρκτική Ταλάντωση (AO) να βρίσκονται σε αρνητική φάση (-)

• Ο Σιβηρικός Αντικυκλώνας να ωθήσει τις ψυχρές αέριες μάζες προς την λεκάνη της Μεσογείου 

• Η Πολική Δίνη να έχει αποδυναμωθεί σημαντικά και οι ψυχρές αέριες μάζες να αλληλεπιδράσουν με τα μεσογειακά συστήματα χαμηλών πιέσεων, δημιουργώντας έτσι τις ιδανικές συνθήκες για εκτεταμένες χιονοπτώσεις, ακόμη και σε μηδενικά υψόμετρα.

Αυτά όμως τα φαινόμενα τείνουν να γίνονται όλο και πιο σπάνια σήμερα, χωρίς φυσικά να έχουν εξαφανιστεί, όμως πλέον οι συνθήκες στην διάταξη της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας θα πρέπει να είναι πραγματικά ιδανικές για να καταλήξει ένας ψυχρός πυρήνας από την Σιβηρία και την Ρωσία μέχρι την λεκάνη της Μεσογείου.

Πηγή: meteoweb.eu