Τα τελευταία χρόνια, οι εικόνες που φτάνουν από τη Βόρεια Αφρική έχουν αλλάξει. Παράλληλα με τις συνηθισμένες αμμοθύελλες και τα ακραία κύματα καύσωνα , βλέπουμε όλο και περισσότερο βίντεο με δρόμους καλυμμένους από χαλάζι , κατεστραμμένα αυτοκίνητα και χωράφια κατεστραμμένα από χαλάζι στο μέγεθος καρυδιών ή ακόμα και μπαλών του τένις. Το Μαρόκο , η Αλγερία και η Τυνησία , περιοχές που συλλογικά συνδέουμε με τον ήλιο και την ξηρασία, γίνονται σκηνές ολοένα και πιο βίαιων καταιγίδων . Το αναπόφευκτο ερώτημα είναι: τι συμβαίνει με το κλίμα του Μαγκρέμπ;
Σε αυτό προστίθεται ένας δεύτερος, λιγότερο διαισθητικός αλλά κρίσιμος παράγοντας: η υγρασία . Μια θερμότερη ατμόσφαιρα είναι σε θέση να συγκρατήσει περισσότερους υδρατμούς . Ακόμα και σε μια άνυδρη περιοχή όπως η Βόρεια Αφρική, το μόνο που χρειάζεται είναι ο ζεστός αέρας από τη Σαχάρα να αναμειχθεί με την υγρασία από τη Μεσόγειο ή τις ακτές του Ατλαντικού για να γίνει ένα εκρηκτικό μείγμα. Στα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας, σχηματίζεται ένα μαξιλάρι θερμού, υγρού αέρα, έτοιμο να ανέβει βίαια μόλις βρει την κατάλληλη ορμή: μια δίνη χαμηλής πίεσης μεταξύ Μαρόκου και Αλγερίας, μια κρύα σταγόνα που βυθίζεται από τον κοντινό Ατλαντικό, μια γραμμή σύγκλισης μεταξύ ανέμων από διαφορετικές πηγές.
Το τρίτο συστατικό είναι η αντίθεση . Όλο και περισσότερο, ψυχρότερος αέρας φτάνει πάνω από αυτό το ζεστό, υγρό στρώμα σε χαμηλό υψόμετρο , που συνδέεται με ζώνες χαμηλής πίεσης ή κοιλότητες που φτάνουν μέχρι το Μαγκρέμπ. Το αποτέλεσμα είναι μια εξαιρετικά ασταθής ατμόσφαιρα : μέσα σε λίγες ώρες, οργανωμένες καταιγίδες μπορούν να σχηματίσουν, μερικές φορές πραγματικά υπερκύτταρα , τις δομές που συνδέουμε με ακραίες χαλαζοπτώσεις και ανεμοστρόβιλους σε άλλα μέρη του κόσμου . Μέσα σε αυτά τα σύννεφα, τα ανοδικά ρεύματα είναι τόσο έντονα που προκαλούν τους κόκκους πάγου να σχηματίζουν πολυάριθμους «βρόχους» πάνω-κάτω, συσσωρεύοντας στρώματα πάγου μέχρι να φτάσουν σε εντυπωσιακές διαστάσεις πριν πέσουν στο έδαφος.
Η γεωγραφία κάνει τα υπόλοιπα. Τα Όρη Άτλας , τα υψίπεδα της ενδοχώρας της Αλγερίας και οι ζώνες μετάβασης μεταξύ πεδιάδων και βουνών αναγκάζουν τον αέρα να ανέβει, ευνοώντας τον σχηματισμό καταιγίδων κατά μήκος αυτών των λωρίδων. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές από τις πιο βίαιες χαλαζοπτώσεις που έχουν καταγραφεί πρόσφατα προέρχονται από λοφώδεις ή πρόποδες περιοχές, όπου ο ζεστός αέρας που ωθείται από την έρημο συναντά τον πιο δροσερό αέρα που γλιστράει κάτω από τα βουνά. Σε λίγα λεπτά, ο ουρανός κλείνει, η βροχή δίνει τη θέση της σε ολοένα και μεγαλύτερους κόκκους χαλαζιού, οι δρόμοι μετατρέπονται σε λευκούς χείμαρρους και η κυκλοφορία σταματά.
Ο αντίκτυπος δεν είναι καθόλου θεαματικός: είναι δραματικός . Στη γεωργία , η οποία έχει ήδη δοκιμαστεί σοβαρά από χρόνια ξηρασία , έλλειψη νερού και καύσωνες, μια μόνο χαλαζόπτωση μπορεί να εξαλείψει ολόκληρες εποχές εργασίας. Αμπελώνες , ελαιώνες , οπωρώνες και λαχανόκηποι πλήττονται σε ένα κρίσιμο σημείο της καλλιεργητικής περιόδου, με αποτέλεσμα σοβαρές οικονομικές απώλειες για χιλιάδες μικρούς παραγωγούς. Στις πόλεις, που συχνά κατασκευάζονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τέτοια ακραία φαινόμενα, το χαλάζι προκαλεί ζημιές σε στέγες, παρμπρίζ και προσόψεις, διαταράσσει το ηλεκτρικό δίκτυο και φράζει τα συστήματα αποχέτευσης, επιδεινώνοντας τις επιπτώσεις του με εκείνες των ξαφνικών νεροποντών .
Η εικόνα που προκύπτει είναι σαφής: η Βόρεια Αφρική δεν «γίνεται Ευρώπη», αλλά εισέρχεται σε μια νέα κλιματική φάση στην οποία τα ακραία φαινόμενα επιδεινώνονται . Αφενός, η ζέστη , η ξηρασία και τα κύματα καύσωνα αυξάνονται· αφετέρου, όταν η ατμόσφαιρα αποφασίζει να απελευθερώσει τη συσσωρευμένη ενέργειά της, το κάνει όλο και πιο συχνά με τη μορφή βίαιων καταιγίδων και καταστροφικού χαλαζιού . Αυτό δεν αποτελεί αντίφαση, αλλά μάλλον την άλλη όψη του ίδιου νομίσματος: ένα θερμότερο και πιο ενεργητικό κλίμα καθιστά πιο πιθανά τα ίδια γεγονότα που κάποτε φάνταζαν εξαιρετικά.
Πηγή: www.meteoweb.eu
