Μια κατολίσθηση απειλεί το μεγαλύτερο αγρόκτημα του Μολίζε, στο Φροσολόνε , όπου περίπου 1.000 βοοειδή διατρέχουν κίνδυνο. Σήμερα το πρωί, ο Πρόεδρος της Περιφέρειας Φραντσέσκο Ρομπέρτι συμμετείχε σε επιθεώρηση των περιοχών που επλήγησαν από την κατολίσθηση, η οποία έπληξε πολλά μέρη του δήμου. Η κρίσιμη κατάσταση επηρεάζει ιδιαίτερα τον επαρχιακό δρόμο που συνδέει το Φροσολόνε με τη Σαντ'Ελένα Σαννίτα , ο οποίος έχει πληγεί από την κατολίσθηση, θέτοντας σε κίνδυνο την πρόσβαση στο αγρόκτημα. Η δημοτική διοίκηση και η δημοτική αστυνομία βρίσκονται επίσης στο σημείο.
Ο Δήμος, με την υποστήριξη εθελοντών της Πολιτικής Προστασίας, έχει ξεκινήσει συνεχή παρακολούθηση των πιο εκτεθειμένων περιοχών, συμπεριλαμβανομένων των πιθανών επιπτώσεων στρατηγικών υποδομών, όπως οι αγωγοί ύδρευσης. « Παραμένουμε σε πλήρη επαγρύπνηση στην περιοχή. Η ασφάλεια των πολιτών και η προστασία της περιοχής παραμένουν προτεραιότητά μας », ανακοίνωσε η δημοτική διοίκηση.
Επίσης ο καθηγητής Nicola Sciarra παρουσίαζε τις εκτιμήσεις του για τον γεωλογικό κίνδυνο της πλαγιάς στον Δήμο του Petacciato , λόγω ισχυρών βροχοπτώσεων. Οι αισθητήρες που εγκαταστάθηκαν στο μέτωπο της κατολίσθησης κατέγραψαν ύποπτες κινήσεις. Μέσα σε λίγες ώρες, ο αυτοκινητόδρομος A14 έκλεισε και στις δύο κατευθύνσεις μεταξύ Vasto Sud και Termoli . Η κυκλοφοριακή συμφόρηση εκτεινόταν σε μήκος έως και τεσσάρων χιλιομέτρων. Μια σύμπτωση που τα λέει όλα. Η κατολίσθηση στο Petacciato δεν είναι ένα νέο πρόβλημα. Έχει καταγραφεί από τις αρχές του εικοστού αιώνα και επανενεργοποιείται κυκλικά για πάνω από έναν αιώνα. Η κατολίσθηση κατεβαίνει κατά μήκος της βορειοανατολικής πλαγιάς κάτω από την πόλη, στην επαρχία Campobasso , και φτάνει στις ακτές της Αδριατικής , όπου αναδύεται η επιφάνεια ολίσθησης μεταξύ Petacciato και Torretta . Η τελευταία σημαντική επανενεργοποίηση έγινε τον Μάρτιο του 2015: τρία σπίτια στην παλιά πόλη κατεδαφίστηκαν και το παλιό δημαρχείο υπέστη σοβαρές δομικές ζημιές . Το δημαρχείο αυτό εξακολουθεί να περιμένει την κατεδάφισή του.
Ωστόσο, παρά τις δεκαετίες μελετών και παρεμβάσεων, η κατολίσθηση συνεχίζει να κινείται. Και πιθανότατα θα συνεχίσει να το κάνει.
Επειδή δεν μπορεί να σταματήσει
Η απάντηση βρίσκεται στη γεωλογία . Τα εδάφη του Πετάτσιατο αποτελούνται από γκριζογάλανα άργιλο , που σχηματίζονται σε ένα θαλάσσιο περιβάλλον, τυπικό για ολόκληρη την παράκτια λωρίδα της Αδριατικής από την Ανκόνα έως το Τέρμολι . Περιγράφονται ως τα χειρότερα από υδρογεωλογικής άποψης : απορροφούν νερό , χάνουν την αντοχή τους και ολισθαίνουν κατά μήκος επιπέδων που σχηματίζονται φυσικά υπόγεια. Αυτό δεν είναι ένα διορθώσιμο ελάττωμα. Είναι η φύση του υλικού.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι το βάθος . Η επιφάνεια στην οποία ρέει η κατολίσθηση είναι πολύ βαθύτερη από ό,τι μπορεί να φτάσει οποιοδήποτε φρεάτιο αποστράγγισης . Τα προγραμματισμένα έργα θα αναχαιτίσουν το νερό υπό πίεση στα πιο κρίσιμα στρώματα κάτω από την πόλη, αλλά δεν θα αγγίξουν ολόκληρη τη βαθιά δομή της κατολίσθησης . Ο μηχανικός Francesco Barile , ένας από τους τεχνικούς που εμπλέκονται στο έργο, το αναγνωρίζει ανοιχτά: αυτό που θα δημιουργηθεί είναι ο καλύτερος δυνατός συμβιβασμός μεταξύ της ικανότητας παρέμβασης και των διαθέσιμων πόρων. Όχι μια οριστική λύση. Ένας συμβιβασμός .
Η κινητήρια δύναμη αυτής της κίνησης είναι το νερό . Όταν βρέχει για μεγάλο χρονικό διάστημα, το νερό συσσωρεύεται στο υπέδαφος, πιέζοντας τους αργίλους , μειώνοντας την αντοχή τους και λιπαίνοντας τις ολισθαίνουσες επιφάνειες . Ιστορικά, οι επανενεργοποιήσεις έχουν συμβεί σχεδόν πάντα μετά από παρατεταμένες περιόδους βροχόπτωσης , όχι απαραίτητα μετά από ένα μόνο ακραίο γεγονός. Τα δεδομένα παρακολούθησης επιβεβαιώνουν μια συστηματική συσχέτιση μεταξύ παρατεταμένων αιχμών βροχόπτωσης και επιταχύνσεων κατολισθήσεων .
Αυτός ο μηχανισμός καθιστά το φαινόμενο εξαρτώμενο από τις βροχοπτώσεις , οι οποίες εξ ορισμού δεν μπορούν να ελεγχθούν. Με τη συνεχιζόμενη κλιματική αλλαγή , η οποία τείνει να αυξάνει τη συχνότητα και την ένταση των βροχοπτώσεων, ο κίνδυνος περαιτέρω κατολισθήσεων θα μπορούσε να αυξηθεί. Η Γεωλογική Ένωση του Μολίζε έχει προειδοποιήσει ότι οι έντονες βροχοπτώσεις σε κορεσμένο έδαφος, σε συνδυασμό με το λιώσιμο του χιονιού , θα μπορούσαν να προκαλέσουν περαιτέρω κατολισθήσεις τις επόμενες εβδομάδες, ακόμη και σε περιοχές που είναι προς το παρόν σταθερές.
Σαράντα εκατομμύρια, αλλά δεν είναι αρκετά
Το κράτος έχει διαθέσει 40,6 εκατομμύρια ευρώ για την παρέμβαση. Πρόκειται για ένα σημαντικό ποσό, αλλά πρέπει να γίνει κατανοητό στο σωστό του πλαίσιο. Το αρχικό έργο είχε σχεδιαστεί για μια μεγαλύτερη περιοχή, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 90 εκατομμύρια ευρώ. Αυτά τα χρήματα δεν είναι διαθέσιμα. Η τρέχουσα παρέμβαση καλύπτει μόνο το τμήμα της πλαγιάς που θεωρείται πιο κρίσιμο, αυτό που απειλεί άμεσα κατοικίες και υποδομές . Το υπόλοιπο της κατολίσθησης παραμένει χωρίς δομική παρέμβαση προς το παρόν.
Το έργο αναπτύχθηκε από την τεχνική εταιρεία Technital με έδρα τη Βερόνα . Περιλαμβάνει δώδεκα πηγάδια αποστράγγισης μεγάλης διαμέτρου , συνδεδεμένα με οριζόντιες και κάθετες αποχετεύσεις και σκαμμένα σε βάθη έως και δεκάδων μέτρων. Στόχος είναι η αναχαίτιση του πεπιεσμένου νερού και η μεταφορά του προς τα κάτω με τη βαρύτητα, μειώνοντας την υπόγεια πίεση . Παράλληλα με τα πηγάδια, σχεδιάζονται έργα σταθεροποίησης πρανών στην περιοχή κάτω από την πόλη, μαζί με τάφρους και νέα κανάλια ομβρίων υδάτων . Σχεδιάζεται επίσης ένα σύστημα παρακολούθησης με όργανα για τη μέτρηση των μετατοπίσεων και των πιέσεων, συνδεδεμένα μέσω τηλεκαταγραφής. Οι εργασίες θα διαρκέσουν περισσότερο από τρία χρόνια.
Η τεχνική λογική είναι σαφής: αφαιρέστε το λιπαντικό . Εάν η στάθμη των υπόγειων υδάτων μειωθεί και οι πιέσεις των πόρων μειωθούν , οι άργιλοι ανακτούν την αντοχή τους και ο κίνδυνος ολίσθησης μειώνεται. Πρόκειται για μια σοβαρή παρέμβαση. Αλλά η ίδια η τεχνική έκθεση του έργου παραδέχεται ότι τα πηγάδια δεν θα φτάσουν στην βαθύτερη επιφάνεια ολίσθησης . Ακόμα και ο Simone Venturini , τεχνικός διευθυντής της Technital, όταν μιλά για οριστική σταθεροποίηση για την κατοικημένη περιοχή, αναφέρεται έμμεσα στη διαχείριση των βαθέων υδάτων και όχι στην εξάλειψη της δομικής αιτίας του προβλήματος.
Οι κίνδυνοι που παραμένουν
Μετά την εργασία, ο κίνδυνος δεν θα εξαφανιστεί. Θα αλλάξει μορφή.
Ο αυτοκινητόδρομος A14 Μπολόνια-Τάραντας , ο σιδηρόδρομος Αδριατικής Μιλάνου-Λέτσε και η Κρατική Οδός 16 διασχίζουν ή κινούνται παράλληλα με την ασταθή πλαγιά. Κάθε ιστορική επανενεργοποίηση έχει οδηγήσει σε διαταραχές όχι μόνο τοπικά, αλλά και κατά μήκος αυτών των στρατηγικών εθνικών αξόνων . Σήμερα, ακόμη και πριν από την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών, αισθητήρες έχουν ήδη ενεργοποιήσει το προληπτικό κλείσιμο της A14 . Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής φάσης, ενώ οι εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη και η πλαγιά υπόκειται σε μηχανικές διαταραχές , ο κίνδυνος παραμένει υψηλός.
Η πόλη Πετατσιάτο βρίσκεται ακριβώς ανάντη της κινούμενης πλαγιάς. Τα έργα σταθεροποίησης της επιφάνειας θα προστατεύσουν την περιοχή που βρίσκεται πλησιέστερα στα σπίτια, αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί μια ξαφνική επιτάχυνση της κατολίσθησης , ειδικά κατά τη διάρκεια παρατεταμένων και έντονων καιρικών φαινομένων. Τα τμήματα της πλαγιάς που δεν καλύπτονται από φρεάτια αποστράγγισης παραμένουν εκτεθειμένα στις ίδιες αποσταθεροποιητικές διεργασίες όπως πάντα. Ένα εξαιρετικό γεγονός θα μπορούσε να ενεργοποιήσει περιοχές που δεν επηρεάζονται από το έργο, με επιπτώσεις στη μορφολογία της πλαγιάς και στις υποκείμενες υποδομές που είναι δύσκολο να προβλεφθούν.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η παρακολούθηση δεν αποτελεί δευτερεύουσα σκέψη στο έργο. Είναι το βασικό του στοιχείο. Πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την κατασκευή, η κλίση πρέπει να παρακολουθείται μόνιμα χρησιμοποιώντας κλισιόμετρα , πιεζομέτρα και συστήματα τηλεανάγνωσης. Η Technital τη συγκρίνει με ένα γεωλογικό μαύρο κουτί που δεν μπορεί ποτέ να απενεργοποιηθεί. Είναι ένα σύστημα που πρέπει να διαρκεί για πάντα, όχι μόνο μέχρι να επιθεωρηθούν τα έργα.
Τι εννοεί πραγματικά ο καθηγητής Sciarra;
Όταν ο καθηγητής Nicola Sciarra , καθηγητής Εφαρμοσμένης Γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο D'Annunzio του Κιέτι , μιλάει μόνο για τον μετριασμό , δεν εκφράζει σκεπτικισμό σχετικά με τη χρησιμότητα της παρέμβασης. Χρησιμοποιεί έναν ακριβή τεχνικό όρο.
Για μεγάλες κατολισθήσεις σε βαθιά αργιλώδη εδάφη, με ολισθαίνουσες επιφάνειες βάθους δεκάδων μέτρων και κινούμενες μάζες που εκτείνονται σε τετραγωνικά χιλιόμετρα , το διεθνές τεχνικό παράδειγμα δεν στοχεύει στην οριστική εξάλειψη της αστάθειας . Στοχεύει στην προοδευτική διαχείριση του κινδύνου . Μετριασμός σημαίνει σημαντική μείωση του κινδύνου , μείωση της συχνότητας και της έντασης των επανενεργοποιήσεων και προστασία κρίσιμων υποδομών . Δεν σημαίνει επίλυση ενός δομικού γεωλογικού προβλήματος που έχει αναπτυχθεί εδώ και χιλιετίες.
Το γεγονός ότι το παλιό έργο πρέπει να ενημερωθεί ώστε να αντικατοπτρίζει τις τρέχουσες συνθήκες του εδάφους λέει πολλά: οι κατολισθήσεις είναι ζωντανά συστήματα. Η γεωμετρία τους αλλάζει, η συμπεριφορά τους αλλάζει και αντιδρούν στην ανθρώπινη παρέμβαση και την κλιματική αλλαγή . Απαιτούν συνεχή τεχνική προσαρμογή, όχι μία μόνο, οριστική λύση. Σαράντα εκατομμύρια ευρώ , δώδεκα πηγάδια , τρία χρόνια κατασκευής . Είναι το μέγιστο που μπορεί να γίνει τώρα, με τους διαθέσιμους πόρους. Και πιθανότατα δεν θα είναι αρκετό σε λίγα χρόνια.
Πηγή: www.meteoweb.eu
