Ειρηνικός Ωκεανός: Επικράτηση ουδέτερης φάσης ENSO και τι σημαίνει αυτό για το κλίμα του πλανήτη

Οι συνθήκες στον Ειρηνικό Ωκεανό φαίνεται να αλλάζουν και όπως συμβαίνει πάντα, η παραπληροφόρηση έχει αρχίσει να ξεπερνά ακόμα και τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η θερμή φάση Ελ Νίνιο στο παγκόσμιο κλίμα. Ενώ λοιπόν τα επίσημα στοιχεία για τον Μάρτιο του 2026 επιβεβαιώνουν ότι η ψυχρή φάση Λα Νίνια υποχωρεί οριστικά, η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τα σημάδια μίας πιθανής μετάβασης προς την θερμή φάση Ελ Νίνιο. Ωστόσο, τις τελευταίες ημέρες, τα ΜΜΕ έχουν αρχίσει να διαδίδουν τρομακτικές προβλέψεις για το ερχόμενο καλοκαίρι, μιλώντας για θερμοκρασίες που θα διατηρούνται σταθερά πάνω από τους 45°C και μία «αφρικανική κόλαση» που θα προκληθεί από την επικείμενη επιστροφή του Ελ Νίνιο. 

Ήρθε η ώρα λοιπόν να μιλήσουμε με πραγματικά στοιχεία, καθώς βρισκόμαστε αντιμέτωποι με εικασίες που συγχέουν τα στατιστικά στοιχεία με την βεβαιότητα και πάνω απ' όλα, αγνοούν τα χρονοδιαγράμματα που έχουν να κάνουν με την Φυσική της Ατμόσφαιρας.

Επί του παρόντος, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) και η NOAA συμφωνούν ότι βρισκόμαστε σε μία μεταβατική περίοδο στην οποία θα έχουμε την επικράτηση της ουδέτερης φάσης ENSO στις τροπικές περιοχές του Ειρηνικού Ωκεανού. Αυτό σημαίνει ότι για μεγάλο μέρος της άνοιξης και των αρχών του καλοκαιριού του 2026, ο ωκεανός δεν θα έχει άμεσες επιπτώσεις στο παγκόσμιο κλίμα. Παρά λοιπόν το γεγονός ότι η πιθανότητα εμφάνισης της θερμής φάσης Ελ Νίνιο είναι πραγματική, εντούτοις, οι προβλέψεις την τοποθετούν από τα τέλη του καλοκαιριού έως τα τέλη του φθινοπώρου του 2026.

Το να ισχυρίζεται λοιπόν κάποιος σήμερα ότι η αποπνικτική ζέστη την καλοκαιρινή περίοδο θα προκληθεί από ένα φαινόμενο που εκείνη την εποχή ίσως να βρίσκεται ακόμα στην ουδέτερη φάση, είναι εντελώς ψευδές. Το Ελ Νίνιο χρειάζεται μήνες για να επηρεάσει την παγκόσμια ατμοσφαιρική κυκλοφορία και ιστορικά οι πιο βίαιες θερμικές του επιπτώσεις γίνονται αισθητές ένα χρόνο μετά την επικράτησή του στον Ειρηνικό Ωκεανό.

Τι είναι λοιπόν το Ελ Νίνιο, πώς σχηματίζεται και τι το προκαλεί;

Για να κατανοήσουμε το εύρος αυτού του φαινομένου, θα πρέπει σε πρώτη φάση να αντιληφθούμε ότι το Ελ Νίνιο δεν είναι απλά ένα «κύμα καύσωνα», αλλά μία μαζική αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στις τροπικές περιοχές του Ειρηνικού Ωκεανού, επηρεάζοντας αυτό το γεγονός την ροή των αεροχειμάρρων σε ολόκληρο τον πλανήτη. Δεν πρόκειται για ένα σπάνιο φαινόμενο αλλά ούτε έχει σχέση και με την κλιματική αλλαγή, καθώς η έντασή του μπορεί να ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό κάθε χρόνο, επηρεάζοντας περισσότερο την Αμερική, την Ασία και την Αυστραλία και λιγότερο την Ευρώπη, στην οποία τα πολύ θερμά καλοκαίρια προκαλούνται από άλλους πολύπλοκους ατμοσφαιρικούς παράγοντες.

Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι διανύουμε μία περίοδο όπου τα μαθηματικά μοντέλα παγκόσμιας ανάλυσης καιρού έχουν χαμηλό ποσοστό επιτυχίας στις μακροπρόθεσμες προβλέψεις, επομένως, η πιθανότητα να επικρατήσει η θερμή φάση Ελ Νίνιο το επόμενο διάστημα θεωρείται την δεδομένη στιγμή ένα σενάριο και τίποτα παραπάνω. Το Ελ Νίνιο λοιπόν είναι ένας φυσικός μηχανισμός του πλανήτη που μπορεί να υφίσταται εδώ και χιλιάδες χρόνια επηρεάζοντας το παγκόσμιο κλίμα και όχι ένας "διακόπτης" που πυροδοτεί τα θερμά καλοκαίρια στο Βόρειο Ημισφαίριο κατ' εντολήν. 

Επομένως, η επιστήμη της Μετεωρολογίας, μας υπαγορεύει να περιμένουμε τα δεδομένα του Ιουνίου για να καταλάβουμε αν το 2026 θα τελειώσει πραγματικά με την θέρμανση των ωκεανών, αφήνοντας προς το παρόν τους καταστροφικούς τίτλους στην σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας.

Πηγή: www.meteoweb.eu