ΚΑΤΈΒΑΣΤΕ ΤΟ APP apple icon android icon
Facebook X instagram youtube tiktok
Map Alert
Map Alert Greece Σήμερα

Σήμερα

Map Alert Greece Αύριο

Αύριο

Map Alert
Search Location Search Location
Γιατί είναι σημαντική η μελέτη και της στρατόσφαιρας σε μια παρατήρηση και πρόγνωση καιρικών φαινομένων

Με αφορμή το βαρομετρικό χαμηλό ονόματι Charles που ενισχύεται πάνω από τον Βόρειο Ατλαντικό θα μελετήσουμε και θα εξετάσουμε ορισμένους μηχανισμούς που συνέβαλαν στην ανάπτυξή της τις τελευταίες ημέρες. 

Κοιτώντας από δορυφορική εικόνα EUMETSAT MTG με δεδομένα κεραυνικής δραστηριότητας από το Lightning Imager, παρατηρούνται έντονη κατακόρυφη ανάπτυξη νεφών και ενεργή κεραυνική δραστηριότητα κατά μήκος του ψυχρού μετώπου, ενώ έχουν ήδη αρχίσει να καταγράφονται ειδικές μετεωρολογικές αναφορές (SPECI) από παράκτιους μετεωρολογικούς σταθμούς. Ταυτόχρονα επικρατεί πλήρης νέφωση σε όλα τα επίπεδα, με βάση νεφών (ceiling) περίπου στα 500 πόδια και κορυφές που φτάνουν κοντά στο FL300 (περίπου 9 km), σε θερμοκρασία −45 °C.

Η Charles λοιπόν αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα βαρομετρικού χαμηλού του Βόρειου Ατλαντικού: ισχυρό αεροχείμαρρο (jet stream), σαφώς καθορισμένο θερμό και ψυχρό μέτωπο και μια βαθιά, οργανωμένη νεφική ζώνη, η οποία είναι ξεκάθαρα ορατή από το διάστημα.

Ποιοι όμως φυσικοί μηχανισμοί συνέβαλαν στην ενίσχυση της καταιγίδας Charles και στην παραγωγή βροχοπτώσεων;

Στη Μετεωρολογία υπάρχουν ορισμένες ορολογίες που εξηγούν τη δυναμική της ατμόσφαιρας και πως αυτή επηρεάζει τα καιρικά φαινόμενα χωρικά και χρονικά.

Ένας σημαντικός όρος στη δυναμική μετεωρολογία είναι το PV. Το PV σημαίνει Potential Vorticity (Δυναμικός Στροβιλισμός).

Δυναμική του στροβιλισμού στα 315 Κ

Είναι ένα μέγεθος που συνδυάζει την περιστροφή και την δυναμική κατάσταση της ατμόσφαιρας με τη στρωμάτωσή της, δηλαδή με το πόσο σταθερά ή ασταθή είναι τα ατμοσφαιρικά στρώματα.

Τα 315 K (Kelvin) αναφέρονται σε ισεντροπική επιφάνεια, δηλαδή σε μια επιφάνεια σταθερής δυνητικής θερμοκρασίας ίση με 315 Κ, η οποία μπορεί να βρίσκεται σε διαφορετικό υψόμετρο ανάλογα με την περιοχή και τις ατμοσφαιρικές συνθήκες.

  • Όταν υπάρχει ισχυρή ανωμαλία PV, μπορεί να συνδέεται με κάθοδο αέρα από τη στρατόσφαιρα προς την τροπόσφαιρα και να ευνοεί την κυκλογένεση.

  • Όταν η ανωμαλία είναι ασθενέστερη, η συγκεκριμένη δυναμική υποστήριξη μπορεί να είναι μικρότερη.

Όμως στο συγκεκριμένο βαρομετρικό σύστημα το PV στα 315 K δεν ήταν τόσο ισχυρό όσο αναμενόταν, και γι' αυτό η συγκεκριμένη πηγή δυναμικής ενίσχυσης του συστήματος ήταν ασθενέστερη από την αναμενόμενη.

Το ερώτημα όμως είναι: Γιατί ενώ όλα τα μετεωρολογικά φαινόμενα λαμβάνουν χώρα στο κατώτερο στρώμα της ατμόσφαιρας, την τροπόσφαιρα, παραπάνω αναφέρθηκε και η στρατόσφαιρα;

Τα περισσότερα μετεωρολογικά φαινόμενα που επηρεάζουν άμεσα τον καιρό μας αναπτύσσονται όντως στην τροπόσφαιρα. Ωστόσο, όμως η στρατόσφαιρα μπορεί να επηρεάζει έντονα τη δυναμική της τροπόσφαιρας, χωρίς τα καιρικά φαινόμενα να χρειάζεται να αναπτυχθούν μέσα σε αυτήν.

Κι όμως, δυναμικό στροβιλισμό παρουσιάζει και η στρατόσφαιρα και μάλιστα ένα σημαντικό χαρακτηριστικό της είναι ότι η στρατοσφαιρική ατμόσφαιρα παρουσιάζει συνήθως πολύ υψηλότερες τιμές PV από την τροπόσφαιρα.

Αυτό ισχύει γιατί, ενώ η τροπόσφαιρα χαρακτηρίζεται γενικά από μείωση της θερμοκρασίας με το ύψος, στη στρατόσφαιρα η θερμοκρασία αρχίζει να αυξάνεται με το ύψος με αποτέλεσμα να είναι πολύ πιο ευσταθής θερμοδυναμικά και να συμβάλλει έτσι στις υψηλές τιμές δυναμικού στροβιλισμού.

Στη μετεωρολογία, ως προσεγγιστικό όριο μεταξύ τροπόσφαιρας και στρατόσφαιρας χρησιμοποιούμε συχνά την τροπόπαυση δυναμικού στροβιλισμού, περίπου στα 2 PVU (Potential Vorticity Units) για τον εντοπισμός της τροπόπαυσης. Πάνω από αυτήν συναντάμε συνήθως στρατοσφαιρικές τιμές PV, ενώ κάτω από αυτήν τροποσφαιρικές.

Πώς εισέρχεται όμως ο στρατοσφαιρικός αέρας στην τροπόσφαιρα;

Σε ορισμένες ατμοσφαιρικές διαταραχές, η τροπόπαυση παραμορφώνεται και παρουσιάζει μεγάλες κυματοειδείς μετατοπίσεις. Μπορεί μάλιστα να δημιουργηθούν λεγόμενες tropopause folds (αναδιπλώσεις της τροπόπαυσης).

Επειδή λοιπόν η τροπόπαυση παραμορφώνεται προς χαμηλότερα υψόμετρα, ο αέρας με υψηλό PV από τη χαμηλότερη στρατόσφαιρα εισέρχεται στην ανώτερη τροπόσφαιρα, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μια έντονη ανωμαλία δυναμικού στροβιλισμού στην τροπόσφαιρα και αυτή να συνδέεται με μια κυκλοφορία που μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξη βαρομετρικών συστημάτων.

Δεν σημαίνει όμως ότι κάθε φορά που έχουμε ισχυρή ανωμαλία PV έχουμε απαραίτητα κάθοδο στρατοσφαιρικού αέρα. Μπορεί να υπάρχουν και τροποσφαιρικές πηγές ανωμαλιών PV.

Η ανωμαλία αυτή υψηλού PV στην ανώτερη τροπόσφαιρα προκαλεί μια δυναμικά συζευγμένη κυκλοφορία στην ατμόσφαιρα κι έτσι, ανάλογα με τη θέση και την έντασή της, μπορεί να ευνοήσει:

  • Την ενίσχυση της κυκλωνικής κυκλοφορίας.

  • Την ανάπτυξη βαρομετρικού χαμηλού στην επιφάνεια.

  • Την ανοδική κίνηση αέρα μπροστά από την ανωμαλία.

  • Την ενίσχυση της νεφογένεσης και των βροχοπτώσεων.

Επομένως, ο στρατοσφαιρικός αέρας δεν χρειάζεται να φτάσει κοντά στην επιφάνεια για να επηρεάσει τον καιρό. Η δυναμική του επίδραση μπορεί να μεταδοθεί αλυσιδωτά και κατακόρυφα προς στην τροπόσφαιρα.

Οι υπόλοιποι φυσικοί μηχανησμοί που συνέβαλαν στην ανάπτυξη του βαρομετρικού αυτού συστήματος ήταν το SHF–Sensible Heat Flux(ροή αισθητής θερμότητας) που μεταφέρεται από την επιφάνεια της θάλασσας προς την ατμόσφαιρα μέσω της διαφοράς θερμοκρασίας προκαλώντας αστάθεια και ευνοώντας την κατακόρυφη ανάπτυξη νεφών και το LHF – Latent Heat Flux (ροή λανθάνουσας θερμότητας), δηλαδή η μεταφορά ενέργειας μέσω της εξάτμισης της θάλασσας από τους υδρατμούς που ανερχόμενοι ψύχονται, συμπυκνώνονται και απελευθερώνοντας λανθάνουσα θερμότητα, ενισχύουν τα ανοδικά ρεύματα και τη νεφογένεση.

Οι τελευταίοι δύο μηχανισμοί βέβαια συμβαίνουν στα χαμηλότερα στρώματα της τροπόσφαιρας, αλλά σε συνδυασμό με τη μεταφορά ενέργειας από το δυναμικό στροβιλισμό της στρατόσφαιρα, μπορούν δημιουργήσουν εν' δυνάμει επικίνδυνες καταιγίδες.

 
Αποκτήστε μια web κάμερα

Αποκτήστε μια
web κάμερα

Εάν η επιχείρησή σας έχει καταπληκτική θέα
μοιραστείτε την και ανεβάστε την
επισκεψιμότητά της!

Αποκτήστε μια web κάμερα

Οδηγίες Προστασίας

Γενικές Οδηγίες
Γενικές Οδηγίες
Σεισμοί
Σεισμοί
Κατολισθήσεις
Κατολισθήσεις
Δασικές πυρκαγιές
Δασικές πυρκαγιές
Χιονοπτώσεις - Παγετός
Χιονοπτώσεις - Παγετός
Καύσωνας
Καύσωνας
Ηφαίστεια
Ηφαίστεια
Βιομηχανικά Ατυχήματα
Βιομηχανικά Ατυχήματα
Χημικά, Βιολογικά, Ραδιολογικά & Πυρηνικά Περιστατικά (ΧΒΡΠ)
Χημικά, Βιολογικά, Ραδιολογικά & Πυρηνικά Περιστατικά (ΧΒΡΠ)
Θυελλώδεις Άνεμοι
Θυελλώδεις Άνεμοι
Καταιγίδες
Καταιγίδες
Πλημμύρες
Πλημμύρες
Οδηγίες Προστασίας