Γιατί με το ισχυρό επεισόδιο El Ninio στον Ειρηνικό δεν παρατηρήθηκε ούτε ένας τυφώνας στον Ατλαντικό ωκεανό;

Κανένας τυφώνας δεν εμφανίστηκε αυτόν τον Σεπτέμβριο στον Ατλαντικό Ωκεανό, για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από 30 χρόνια σε αυτόν το μήνα του χρόνου και οι επιστήμονες θεωρούν ότι πρόκειται για το τελευταίο «κατόρθωμα» του Ελ Νίνιο, που προβλέπεται ευρέως ότι φέτος θα είναι το ισχυρότερο που έχει συμβεί ποτέ.

Τελευταία φορά που είχε συμβεί κάτι ανάλογο ήταν το 1994 και πριν από αυτό το 1972 και το 1962, σύμφωνα με τον Δρ. Φιλ Κλότζμπαχ, ειδικό σε τυφώνες στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο.

Ο μέσος όρος για μια σεζόν είναι επτά τυφώνες, και θα έπρεπε μέχρι τώρα να είχαμε δει πέντε. Η περσινή χρονιά ήταν κάτω του μέσου όρου, με πέντε τυφώνες. Οι τέσσερις είχαν ήδη εμφανιστεί μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου.

Πρώτος Σεπτέμβριος χωρίς τυφώνα στον Ατλαντικό εδώ και δεκαετίες – Το Ελ Νίνιο από πίσω, λένε οι επιστήμονες

Ο Σεπτέμβριος είναι συνήθως η καλύτερη εποχή για τους τυφώνες, επειδή το ζεστό νερό που τροφοδοτεί τις καταιγίδες βρίσκεται στην πιο εκτεταμένη και ζεστή του φάση, παράλληλα με ώριμους ατμοσφαιρικούς παράγοντες.

Το Ελ Νίνιο στις τροπικές περιοχές

Οι θερμοκρασίες του νερού ήταν αρκετά υψηλές για τους τυφώνες του Ατλαντικού, αλλά η διάτμηση του ανέμου – η απότομη αλλαγή στην ταχύτητα ή/και την κατεύθυνση του ανέμου – σε μικρή απόσταση στην ατμόσφαιρα που τροφοδοτείται από το Ελ Νίνιο, είναι ο κυριότερος λόγος που δεν κατάφεραν να σχηματιστούν.

Πώς εξηγείται αυτό όμως το φαινόμενο από μετεωρολογικής άποψης;

Η μεγάλη κατακόρυφη διάτμηση του ανέμου (vertical wind shear) συνήθως εμποδίζει την κατακόρυφη ανάπτυξη και την ενίσχυση των τροπικών διαταραχών, ιδιαίτερα όταν αυτές προσπαθούν να εξελιχθούν σε τροπικές καταιγίδες ή τροπικούς κυκλώνες.

Υπάρχουν τρεις βασικοί μηχανισμοί:

1. Γέρνει την κατακόρυφη δομή της διαταραχής

Σε συνθήκες ασθενούς διάτμησης, η κυκλοφορία κοντά στην επιφάνεια και στα ανώτερα στρώματα παραμένει σχετικά ευθυγραμμισμένη. Όταν η διάτμηση είναι ισχυρή, το ανώτερο τμήμα μετατοπίζεται σε σχέση με το κατώτερο. Έτσι, η διαταραχή δυσκολεύεται να διατηρήσει την οργανωμένη δομή της.

2. Διαταράσσει τη βαθιά μεταφορά και την οργάνωση των καταιγίδων

Οι ανοδικές κινήσεις του θερμού και υγρού αέρα τροφοδοτούν τις καταιγίδες. Η ισχυρή διάτμηση κάνει την καταιγιδοφόρο δραστηριότητα πιο ασύμμετρη και μπορεί να απομακρύνει τις ισχυρές ανοδικές κινήσεις από το κέντρο της διαταραχής. Έτσι, η κατακόρυφη ανάπτυξη δεν ενισχύει αποτελεσματικά το σύστημα ως σύνολο.

3. Διαταράσσει τον μηχανισμό τροφοδότησης με θερμότητα και υγρασία

Οι τροπικοί κυκλώνες αντλούν ενέργεια από τη θερμή θάλασσα. Η ισχυρή διάτμηση μπορεί να διευκολύνει την είσοδο ξηρού αέρα και να μειώσει τη συνοχή του θερμού πυρήνα. Αυτό περιορίζει τη συμπύκνωση υδρατμών και την απελευθέρωση λανθάνουσας θερμότητας που συμβάλλουν στην ενίσχυση του συστήματος.

Αντιθέτως, στον Ειρηνικό ωκεανό, επειδή το El Ninio χαρακτηρίζεται από ασυνήθιστα θερμά επιφανειακά νερά στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό ωκεανό, μεταβάλλει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία και τη διάταξη των ανέμων στα διάφορα ύψη μειώνοντας την κατακόρυφη διάτμηση του ανέμου σε αυτές τις περιοχές και ευνοώντας έτσι τη δημιουργία και την ενίσχυση τυφώνων. 

1. Τα θερμά νερά ενισχύουν την εξάτμιση και την παροχή υγρασίας στην ατμόσφαιρα.

2. Η μεταφορά της θερμότητας μεταβάλλει την κυκλοφορία της ατμόσφαιρας.

3. Σε περιοχές του κεντρικού και ανατολικού Ειρηνικού, οι συνθήκες συχνά γίνονται ευνοϊκότερες για την ανάπτυξη τροπικών κυκλώνων, μεταξύ άλλων λόγω ευνοϊκότερης κατακόρυφης διάτμησης.

4. Οι καταιγίδες μπορούν έτσι να οργανωθούν αποτελεσματικότερα και να εξελιχθούν σε ισχυρότερους τυφώνες.

Οι τροπικές καταιγίδες Ντόλι και Γκονζάλο ήταν τα μόνα συστήματα που σχηματίστηκαν σε αυτό το μέρος του ωκεανού μέχρι τώρα και ένα τείχος διάτμησης ανέμου τις διέλυσε και τις δύο. Η Ντόλι κράτησε μόλις μία ημέρα, ενώ η Γκονζάλο μόλις έφτασε τις δύο.

Την ίδια ώρα, τα εξαιρετικά ζεστά νερά του Ελ Νίνιο έχουν καταστήσει εξαιρετικά ενεργή την εποχή των τυφώνων στον ανατολικό και κεντρικό Ειρηνικό. Συνολικά 20 τροπικές καταιγίδες— συμπεριλαμβανομένων τριών τυφώνων Κατηγορίας 5 — σημειώθηκαν εκεί.

Απομένουν ακόμη δύο μήνες, και ο Οκτώβριος κατά μέσο όρο σχηματίζει περίπου έναν τυφώνα κάθε χρόνο. Περιστασιακά, και ο Νοέμβριος μπορεί να δημιουργήσει κάποιον. Όσο όμως περνούν οι ημέρες, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες η σεζόν να τελειώσει χωρίς κανέναν τυφώνα.

Οι καταιγίδες στα τέλη της σεζόν τείνουν να σχηματίζονται πιο κοντά στις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που τους δίνει μεγαλύτερες πιθανότητες να επηρεάσουν την ξηρά. Η Καραϊβική βρίσκεται στην καμπύλη του Ελ Νίνιο, επομένως είναι πιθανό να μην προκληθούν πλέον τέτοια φαινόμενα για το υπόλοιπο της περιόδου.

Αλλά όπως έχει αποδειχθεί πολλές φορές στο παρελθόν, δεν χρειάζεται ένα σύστημα με ισχύ τυφώνα για να προκληθούν σημαντικές ζημιές, ιδιαίτερα σε έναν κόσμο που θερμαίνεται και κάνει τα τροπικά συστήματα όλο και πιο υγρά.